میرزا عبدالرحیم طالبوف: مسئله »خود« و »دیگری« و توسعه فرهنگی اجتماعی ایران | ||
| مجله تاریخ ایران | ||
| مقاله 8، دوره 12، شماره 2 - شماره پیاپی 27، 1398، صفحه 129-146 اصل مقاله (295.51 K) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48308/irhj.2019.95897 | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه کواشی1؛ احمد خاتمی* 2؛ فرهاد طهماسبی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری تخصصی زبانوادبیات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوب، تهران، ایران. | ||
| 2استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. | ||
| 3دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اسلامشهر، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| »خود« و »دیگری« دو مفهوم برساخته اجتماعیاند. پیشینه فرهنگی و تاریخی ملل مختلف و ایدئولوژیهای حاکم بر جوامع در تغییر ماهیت این دو مفهوم، تعریف آنها و همچنین نوع ارتباطشان با هم تأثیرگذار است. مواجهه ایران با تمدن غرب در عصر قاجار، که پس از مواجهه با اسلام مهمترین پدیده فرهنگی تاریخ ایران است، »خود« ایرانی را در برابر »دیگری« اروپایی قرار داد. تأثیر فراگیر این رویارویی موجد تحولاتی گسترده در شاکله فرهنگ و اجتماع ایرانیان گردید و هویت جامعه ایرانی را دستخوش تحولاتی بیسابقه کرد. عبدالرحیم طالبوف یکی از پیشگامانِ تجددخواهی در ایران عصر مشروطه بود که با آثارش زمینه بازنگری به »خود« و »غیر« را فراهم آورد. این مقاله به روش توصیفی تحلیلی و با تمرکز بر آثار مکتوب طالبوف به دو پرسش پاسخ میدهد: »خود« و »دیگری« در آینه مکتوبات طالبوف چگونه انعکاس یافته اند؟ و نقش طالبوف در توسعه فرهنگی اجتماعی جامعه آشوبزده ایران روزگار خویش چه بوده است؟ فرض این پژوهش بر این است که تجربه زیسته در سپهر فرهنگی جامعه ای »غیرخودی«، جسارت »خود« را در پذیرا شدن »غیر« تقویت میکند. همچنین، حفظ هویت متضمن بقای فرهنگ و باورهای اجتماعی است. نتایج این بررسی نشان میدهد طالبوف با به تصویر کشیدن »خود جامعه ایرانی« و نمایاندن تفوق »دیگری غرب« در آثارش، به رغم تلاش برای ایجاد تزلزل در ارکان گفتمان سنتی دوران قاجار و قدرت یافتن گفتمان غربگرایی، به دلیل تأکید بر حفظ هویت ایرانی نقش تحول آفرینی در عرصه های فرهنگی و اجتماعی ایران دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| میرزا عبدالرحیم طالبوف؛ خود؛ دیگری؛ هویت؛ توسعه فرهنگی اجتماعی ایران | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,493 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,774 |
||