تهیه نقشه آسیبپذیری بیابانزایی و اولویتبندی راهبردهای مقابله در اکوسیستمهای استان خراسان رضوی بر پایه الگوریتم نارتبهای پرامسه | ||
| پژوهشهای دانش زمین | ||
| مقاله 5، دوره 2، شماره 4 - شماره پیاپی 8، 1390، صفحه 58-71 اصل مقاله (784.74 K) | ||
| نوع مقاله: مروری | ||
| نویسندگان | ||
| عادل سپهر* 1؛ ناصر پرویان2 | ||
| 1استادیار دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| 2دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| چکیده | ||
| بیابانی شدن را میتوان نمود عینی فروپاشی اکوسیستم در مناطقی دانست که تغییرات و اغتشاشات محیطی، مجال حفظ تعادل را از اکوسیستم ربوده است. اکوسیستمهایی که به واسطه قرار داشتن در محیطهای شکننده از آسیبپذیری بالایی در برابر تغییرات حاصل از نیروهای موثر در بیابانزایی برخوردارند. بخش وسیعی از اراضی کشور ایران را محیطهای خشک و نیمه خشک آسیبپذیر به خطر بیابانی شدن احاطه کردهاند، بطوریکه در حدود 75% از اکوسیستمهای مناطق خشک و نیمه خشک کشور، با آثار و پیامدهای بیابانی شدن روبرو هستند. هدف از این پژوهش تهیه نقشه آسیبپذیری اکوسیستمهای استان خراسان رضوی به بیابانی شدن و ارائه مدیریت راهبردی اکوسیستمهای مذکور در چارچوب معیارهای اکولوژیکی-اقتصادی است. بدین منظور در دو مرحله روش پژوهش حاضر انجام گرفت. در مرحله نخست، بر پایه تغییرات کاربری اراضی در بین سالهای 1990 الی 2012، نقشه آسیبپذیری بیابانزایی با استفاده از الگوریتم نارتبهای پرامسه II و معیارهای اصلی بیابانزایی برای سال 2012 تهیه شد. در مرحله بعد، بر اساس نقشه آسیبپذیری تهیه شده و نظرات کارشناسان، شش راهبرد (استراتژی) مقابله با بیابانی شدن اراضی استان بر پایه معیارهای اکولوژیکی-اقتصادی ارائه و سند مدیریت راهبردی مقابله با این پدیده بر پایه الگوریتم نارتبهای پرامسه تدوین شد. نتایج پژوهش نشان داد که 7/91% از مساحت استان خراسان رضوی در محدوده کلاس کیفی آسیبپذیری زیاد، 36/2% در کلاس آسیبپذیری متوسط و 85/5% در کلاس آسیبپذیری پایین قرار دارد. از میان راهبردهای در نظر گرفته شده، کنترل چرا مهمترین برنامه اقدام مقابله با بیابانی شدن در استان است. همچنین به ترتیب راهبرد اصلاح سیستمهای آبیاری، کنترل فرسایش، مدیریت منابع آبی و روشهای احیاء خاک در رتبههای بعدی این سند قرار گرفتند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آسیبپذیری بیابانزایی؛ اکوسیستم؛ پرامسه؛ مدیریت استراتژیک | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 8,385 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 7,155 |
||