تدوین مدل پیشرانهای کارآفرینی سازمانی در شرکت های دانش بنیان | ||
| چشم انداز مدیریت بازرگانی | ||
| دوره 24، شماره 64، دی 1404، صفحه 61-80 اصل مقاله (687.58 K) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48308/jbmp.2026.241472.1703 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدعلی بگلری1؛ مهدی حسین پور* 2؛ پرویز ساکتی3؛ محمد محمدنژاد4 | ||
| 1گروه مدیریت و کارآفرینی، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران | ||
| 2گروه علوم میان رشتهای، دانشکده علوم و فناوریهای راهبردی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران | ||
| 3گروه مدیریت دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران | ||
| 4گروه مهندسی صنایع، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف: کارآفرینی سازمانی، رویکردی تحولآفرین است که سازمانها را قادر میسازد تا نوآوری را پرورش دهند، رقابتپذیری را افزایش دهند و ارزش پایدار در محیطهای دانشمحور ایجاد کنند. در زمینه شرکتهای دانشبنیان که به عنوان موتورهای حیاتی برای رشد اقتصادی و پیشرفت فناوری عمل میکنند، کارآفرینی سازمانی به ویژه برای حفظ مزیت رقابتی در بازارهای به سرعت در حال تحول حیاتی میشود. این شرکتها که با اتکا به سرمایه فکری و نوآوری فناوری مشخص میشوند، به محرکهای کارآفرینی تخصصی نیاز دارند که با پویاییهای عملیاتی منحصر به فرد و اهداف استراتژیک آنها همسو باشند. هدف مطالعه حاضر، توسعه یک مدل جامع و مرتبط با زمینه از محرکهای کارآفرینی سازمانی است که به طور خاص متناسب با نیازها و چالشهای شرکتهای دانشبنیان فعال در اقتصادهای نوظهور باشد. روشها: این پژوهش از یک رویکرد کیفی مبتنی بر روششناسی نظریه دادهبنیاد، با پیروی از رویههای کدگذاری نظاممند توسعهیافته توسط استراوس و کوربین، استفاده میکند. نمونه آماری پژوهش حاضر، 29 نفر از خبرگان دانشگاهی و کارشناسان و مدیران (مالکان) شرکتهای دانش بنیان شهر کرمانشاه بود. استراتژی نمونهگیری از تکنیکهای نمونهگیری هدفمند و گلوله برفی برای اطمینان از گنجاندن موارد غنی از اطلاعات که میتوانند بینش عمیقی در مورد پدیده مورد بررسی ارائه دهند، استفاده کرد. گردآوری دادهها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت و پوشش جامعی از تمام مفاهیم و مقولههای مرتبط را تضمین کرد. روایی پژوهش از طریق استراتژیهای اعتبارسنجی چندگانه، از جمله بررسی توسط اعضا، اعتبارسنجی توسط متخصصان و پرسش و پاسخ همتا، تعیین شد. برای ارزیابی قابلیت اطمینان، توافق بین کدگذاران با استفاده از ضریب کاپای کوهن اندازهگیری شد که مقدار قابل توجهی برابر با 87/0 را نشان داد که نشاندهنده قابلیت اطمینان و ثبات قوی در فرآیند کدگذاری است. یافتهها: این تجزیه و تحلیل، یک چارچوب چندبعدی پیچیده از محرکهای کارآفرینی سازمانی را نشان داد که در پنج بعد به هم پیوسته سازماندهی شده است. عوامل علی که محرکهای اساسی آغازگر فعالیتهای کارآفرینی شامل تعهد رهبری استراتژیک که با حمایت فعال مدیریت ارشد و راهنماییهای چشماندازگرا مشخص میشود؛ معماری سازمانی، که شامل ساختارهای انعطافپذیر و فرآیندهای تصمیمگیری غیرمتمرکز است؛ و اکوسیستم دانش، که شامل کانالهای ارتباطی باز و مکانیسمهای اشتراکگذاری دانش سیستماتیک است. عوامل زمینهای: عوامل محیطی شامل پویایی بازار و شرایط محیط کسب و کار؛ زیرساختهای فناوری، از جمله سیستمهای پیشرفته فناوری اطلاعات و ارتباطات؛ اکوسیستم مالی، شامل منابع مالی قابل دسترس و فرصتهای سرمایهگذاری؛ همکاری دانشگاهی-صنعتی از طریق تعامل با مؤسسات آموزشی و تحقیقاتی؛ و سیاستهای حمایتی دولت و چارچوبهای نظارتی. عوامل مداخلهگر: تأثیرات واسطهای شامل عناصر فرهنگ سازمانی مانند فضای نوآوری و تحمل ریسک؛ ویژگیهای ساختاری شامل سلسله مراتب و مکانیسمهای هماهنگی؛ سبکهای رهبری و رویکردهای مدیریتی؛ پیکربندی منابع شامل داراییهای انسانی، مالی و فناوری؛ و استراتژیهای تعامل با ذینفعان است. راهبردها: رویکردهای پیادهسازی شامل جهتگیری راهبردی از طریق استراتژی کسب و کار و موقعیتیابی رقابتی؛ سیستمهای مدیریت دانش تسهیلکننده یادگیری سازمانی و توسعه قابلیتها؛ و ساختارهای انگیزشی شامل نظام پاداش و تشویق جامع همسو با نتایج کارآفرینی است. پیامدها: جلوههای حاصل شامل تحول فرهنگی به سمت ذهنیت و رفتارهای کارآفرینانه؛ توسعه سرمایه انسانی از طریق توانمندسازی کارکنان و آموزش مداوم؛ مدیریت نوآوری از طریق اولویتبندی پروژه؛ و همافزایی مشارکتی از طریق ادغام بین بخشی و توسعه مشارکت است. نتیجهگیری: مدل پیشنهادی یک مدل جامع ارائه میدهد که تعامل پیچیده عوامل محرک کارآفرینی سازمانی در شرکتهای دانشبنیان را در بر میگیرد. این پژوهش با ارائه یک رویکرد ساختاریافته برای پرورش قابلیتهای کارآفرینی در سازمانهای دانشبنیان، به طور قابل توجهی به درک نظری و اجرای عملی کمک میکند. این مدل بر اهمیت توجه همزمان به تمام ابعاد شناسایی شده تأکید میکند و نشان میدهد که اجرای موفق کارآفرینی سازمانی نیازمند هماهنگی راهبردی در سطوح و کارکردهای مختلف سازمانی است. برای متخصصان، این پژوهش بینشهای عملی برای طراحی راهبردهای مداخله و برنامههای توسعه ارائه میدهد، در حالی که برای پژوهشگران، پایهای برای اعتبارسنجی تجربی بیشتر و اصلاح نظری در محیطهای مختلف فراهم میکند | ||
| کلیدواژهها | ||
| کارآفرینی سازمانی؛ شرکتهای دانشبنیان؛ داده بنیاد | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Developing an Indigenous Model of Organizational Entrepreneurship in Knowledge-Based Companies Using a Grounded Theory Approach | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mohammad Ali beglari1؛ Mahdi Hosseinpour2؛ Parviz Saketi3؛ Mohammad Mohammadnejad4 | ||
| 1Department of Management and Entrepreneurship, Islamic Azad University, Qazvin, Iran | ||
| 2Department of Interdisciplinary Sciences, Faculty of Strategic Sciences and Technologies, Razi University, Kermanshah, Iran. | ||
| 3Department of Public Administration, Islamic Azad University, Qazvin, Iran | ||
| 4Department of Industrial Engineering, Razi University, Kermanshah, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Objectives: Organizational entrepreneurship represents a transformative approach that enables organizations to cultivate innovation, enhance competitiveness, and create sustainable value in knowledge-intensive environments. In the context of knowledge-based companies, which serve as critical engines for economic growth and technological advancement, organizational entrepreneurship becomes particularly vital for maintaining competitive advantage in rapidly evolving markets. These companies, characterized by their reliance on intellectual capital and technological innovation, require specialized entrepreneurial drivers that align with their unique operational dynamics and strategic objectives. The present study aims to develop a comprehensive, contextually relevant model of organizational entrepreneurship drivers specifically tailored to the needs and challenges of knowledge-based companies operating in emerging economies. Methods: This research employs a rigorous qualitative approach based on the Grounded Theory methodology, following the systematic coding procedures developed by Strauss and Corbin. The study population comprised 29 carefully selected participants, including senior academic experts specializing in entrepreneurship and innovation, experienced management consultants with proven track records in knowledge-based enterprises, and founders or senior executives of established knowledge-based companies in Kermanshah Province. The sampling strategy utilized purposive and snowball sampling techniques to ensure the inclusion of information-rich cases that could provide deep insights into the phenomenon under investigation. Data collection continued until theoretical saturation was achieved, ensuring comprehensive coverage of all relevant concepts and categories. The trustworthiness of the research was established through multiple validation strategies, including member checking, expert validation, and peer debriefing. For reliability assessment, inter-coder agreement was measured using Cohen’s Kappa coefficient, which yielded a robust value of 0.87, indicating strong reliability and consistency in the coding process. Findings: The analysis revealed a sophisticated multi-dimensional framework of organizational entrepreneurship drivers, organized into five interconnected dimensions: Causal Factors: The fundamental drivers initiating entrepreneurial activities include strategic leadership commitment, characterized by active top management support and visionary guidance; organizational architecture, featuring flexible structures and decentralized decision-making processes; and the knowledge ecosystem, encompassing open communication channels and systematic knowledge-sharing mechanisms. Contextual Factors: The environmental enablers comprise market dynamics and business environment conditions; technological infrastructure, including advanced information and communication technology systems; the financial ecosystem, involving accessible funding sources and investment opportunities; academic–industrial collaboration through interaction with educational and research institutions; and supportive government policies and regulatory frameworks. Intervening Factors: The mediating influences include organizational culture elements such as innovation climate and risk tolerance; structural characteristics involving hierarchy and coordination mechanisms; leadership styles and management approaches; resource configurations including human, financial, and technological assets; and stakeholder engagement strategies. Strategic Initiatives: The implementation approaches encompass strategic orientation through clear business strategies and competitive positioning; knowledge management systems facilitating organizational learning and capability development; and motivation structures including comprehensive reward and incentive systems aligned with entrepreneurial outcomes. Outcomes and Impacts: The resulting manifestations include cultural transformation toward an entrepreneurial mindset and behaviors; human capital development through employee empowerment and continuous training; innovation pipeline management via systematic project prioritization; and collaborative synergy through cross-functional integration and partnership development. Conclusion: The proposed model offers a holistic framework that captures the complex interplay of factors driving organizational entrepreneurship in knowledge-based companies. The research contributes significantly to both theoretical understanding and practical implementation by providing a structured approach to fostering entrepreneurial capabilities within knowledge-intensive organizations. The model emphasizes the importance of simultaneous attention to all identified dimensions and suggests that successful organizational entrepreneurship implementation requires strategic alignment across multiple organizational levels and functions. For practitioners, the study offers actionable insights for designing intervention strategies and development programs, while for researchers, it provides a foundation for further empirical validation and theoretical refinement in different contextual settings. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Entrepreneurship, Corporate Entrepreneurship, Knowledge-Based Firms, Grounded Theory | ||
| مراجع | ||
|
Abbaszadeh., Alizadeh Aghdam, & Mirzaei, M. (2015). Investigating the role of social capital in the development of entrepreneurial potential (case study: students of Tabriz University). Journal of Economic & Developmental Sociology, 4(2), 75-103. [in Persian]. https://doi.org/10.22054/jks.2021.58715.1417 Ahmadzadeh, S., Safari, A., & Teimouri, H. (2022). Collective stupidity: influences on decision-making in knowledge-based companies. Management Decision, 60(5), 1257-1295. https://doi.org/10.1108/MD-10-2020-1380 Al-Omoush, K. S., Al Attar, M. K., Saleh, I. H. & Alsmadi, A. A. (2019). The drivers of E-banking entrepreneurship: an empirical study, International Journal of Bank Marketing, 38(2), 485-500. https://doi.org/10.1108/IJBM-03-2019-0113 Antoncic, B., & Hisrich, R. D. (2004). Corporate entrepreneurship contingencies and organizational wealth creation. Journal of Management Development, 23(6), 518-550. https://doi.org/10.1108/02621710410541114 Bahadori, S., Abdollahnia, H., Maleki, S., & Bagheri Tanha, M. (2022). Investigating the relationship between organizational entrepreneurship and organizational agility in knowledge-based companies, Journal of Economics and Business Research, 11(23), 65-73. [in Persian] https://doi.org/10.2478/otmcj-2024-0013 Bui, H. T., Nguyen, H. T., & Chau, V. S. (2020). Strategic agility orientation? The impact of CEO duality on corporate entrepreneurship in privatized Vietnamese firms. Journal of General Management, 45(2), 107-116. https://doi.org/10.1177/0306307019886170 Casson, M. & Wadeson, N. (2007). The discovery of opportunities: Extending the economic theory of the entrepreneur, Small Business Economics, 28(4), 285-300. https://doi.org/10.1007/s11187-006-9037-7 Courpasson, D., Dany, F., & Martí, I. (2016). Organizational entrepreneurship as active resistance: A struggle against outsourcing. Entrepreneurship Theory and Practice, 40(1), 131-160. Cui, J. (2025). The explore of knowledge management dynamic capabilities, ai-driven knowledge sharing, knowledge-based organizational support, and organizational learning on job performance: evidence from chinese technological companies. arXiv preprint arXiv:2501.02468. https://doi.org/10.13140/RG.2.2.27509.69602 Diwanti, D. P., Suryanto, S., Iswati, S., Agustina, T. S., & Notobroto, H. B. (2021). The effect of organizational culture and readiness to change on organizational entrepreneurship: The Role of Competence. Journal Manajemen Bisnis, 12(2), 248-265. https://doi.org/10.18196/mb.v12i2.10330 Farias, C., Fernandez, P., Hjorth, D., & Holt, R. (2020). Organizational entrepreneurship, politics and the political. In Organizational Entrepreneurship, Politics and the Political (pp. 1-12). Routledge. Farias, C., Fernandez, P., Hjorth, D., & Holt, R. (2020). Organizational entrepreneurship, politics and the political. In Organizational Entrepreneurship, Politics and the Political (pp. 1-12). Routledge. https://doi.org/10.1080/08985626.2019.1599186 Felizardo, A., Santos, E., Sousa, A., & Ratten, V. (2022). The perception of middle managers on the organizational environment for the promotion of entrepreneurship and innovation activities in organizations. Book In COVID-19 and Entrepreneurship, 86-99, Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003149248-7 Ferreira, J. Coelho, A. & Moutinho, L. (2020). Dynamic capabilities, creativity and innovation capability and their impact on competitive advantage and firm performance: The moderating role of entrepreneurial orientation, Tec novation, 92, 102061. https://doi.org/10.1016/j.technovation.2018.11.004 Fischer, B., Salles-Filho, S., Zeitoum, C., & Colugnati, F. (2022). Performance drivers in knowledge-intensive entrepreneurial firms: a multidimensional perspective. Journal of Knowledge Management, 26(5), 1342-1367. https://doi.org/10.1108/JKM-03-2021-0264 Ghayor Baghbani, S. M., Pourang, A., & Tavasli, A. (2019). Identifying effective factors on the development of organizational entrepreneurship (case study: Khorasan Razavi education), Education and training scientific-research quarterly, 36(3), 29-52. [in Persian] http://qjoe.ir/article-1-2554-fa.html Golestani Hashemi, S. M (2009). Fundamentals of Entrepreneurship Science, Isfahan, Jihad University Press. [in Persian] https://share.google/BkzOC2aaNeKhklcVf Gomes, G., Seman, L. O., Berndt, A. C., & Bogoni, N. (2022). The role of entrepreneurial orientation, organizational learning capability and service innovation in organizational performance. Revista de gestão, 29(1), 39-54. https://doi.org/10.1108/REGE-11-2020-0103 Hussinki, H., Paavo, R., Vanhala, M., Kianto, A. (2017). Intellectual capital, knowledge management practices and firm performance, Journal of Intellectual Capital. 18, 4, 904-922. https://doi.org/10.1108/JIC-11-2016-0116 Imani, A., Salarzehi, H., & Sayedi, F. (2016). Identifying and prioritizing the affective factors of institutionalizations dimensions executive organizational entrepreneurship (A study: The city of Bam automobiles Factory Kerman motor company), Public Management Researches, 9(31), 123-144. [in Persian] https://doi.org/10.22111/jmr.2016.2516 Jafarnejad, A. Mohaghar, A. and Ekhtiarzadeh, A. (2012). A seven-stage growth model of academic new technology based firms to understanding the challenges of growth. Journal of Science and Technology Policy, 5(4), 45-62. [in Persian] https://doi.org/20.1001.1.20080840.1391.5.2.5.1 Kantur, D. (2016). Strategic entrepreneurship: mediating the entrepreneurial orientation performance link. Management Decision, 54(1), 24-43. https://doi.org/10.1108/MD-11-2014-0660 Kazanjian, R. K., Drazin, R., & Glynn, M. A. (2017). Implementing strategies for corporate entrepreneurship: A knowledge‐based perspective. Strategic entrepreneurship: Creating a new mindset, 173-199. Korani, Z. (2018). the Effect of knowledge management on organizational entrepreneurship among agricultural extension experts in Kermanshah Province, Iran. International Journal of Agricultural Management and Development (IJAMAD), 8(2), 245-255. Kuratko, D. F., & Morris, M. H. (2018). Corporate entrepreneurship: A critical challenge for educators and researchers. Entrepreneurship Education and Pedagogy, 1(1), 42-60. Lumpkin G.T & Dess G.G, (2001). Linking Two dimensions of entrepreneurial orientation to firm performance: the moderating role of environment and industry life cycle, Journal of Business Venturing, 16(5), 429-451. https://doi.org/10.1016/S0883-9026(00)00048-3 Mahdavi, H., Sheykh Zeynoddin, M., & Khodabandeh, L. (2013). An analysis of science & technology parks through the evaluation results of k-based companies in STPs, Roshd –e– Fanavari, 27(7), 53-60. [in Persian] http://roshdefanavari.ir/en/Article/20131 Maqsoudi Ganjeh, Y., Khani, N., & Alam Tabriz, A. (2019). Networking capability, business network structure, and commercialization performance in knowledge-based firms (Case study: Knowledge-based companies in Isfahan Province). Technology Development Management, 7(4), 151–180. Nakhaei, G. R., Sobhani, A., Mostaghimi, M. R., & Hosseini, S. M. R. (2019). Explaining Indices and Organizational Entrepreneurship Patterns in Rural Cooperatives, Agricultural Economics Research, 11(44), 171-196. [in Persian]. https://jae.marvdasht.iau.irarticle_3849 Pilvar, N., Badizadeh, A., Hosseini, S. R., Zaboli, R. (2021). Presentation of organizational entrepreneurship development model based on knowledge management in GHazvin university of medical sciences, Journal of Development & Evolution Management, 45, 103-110. [in Persian]. https://doi.org/10.22034/jer.2024.2013173.1055 Qasim, D., Shuhaiber, A., & Rawshdeh, Z. (2025). The impact of entrepreneurial orientation on innovation performance: the role of knowledge sharing as a mediating factor. Journal of Innovation and Entrepreneurship, 14(1), 83. https://doi.org/10.1186/s13731-025-00543-3 Sakhdari, K. (2016). Corporate entrepreneurship: A review and future research agenda. Technology Innovation Management Review, 6(8). Swadi, A. F., & Al-Dalaien, A. A. (2021). Impact of organizational entrepreneurship characteristics on entrepreneurial orientation: Moderating role of firm size and education. Problems and Perspectives in Management, 13 (3). 478-488. https://doi.org/10.21511/ppm.19(3).2021.39 Wilson, N., Wright, M., & Kacer, M. (2018). The equity gap and knowledge-based firms. Journal of Corporate Finance, 50, 626-649. https://doi.org/10.1016/j.jcorpfin.2017.12.008 Yaqobi, J., & Najaflo, P. (2017). Identifying strategies for the development of organizational entrepreneurship in agricultural cooperatives (Study case: Abhar city), Journal of Studies in Entrepreneurship and Sustainable Agricultural Development, 4(1), 75-93. [in Persian] https://doi.org/10.22069/jead.2017.12246.1229 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 772 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 131 |
||