تحلیل رابطه تعاملی بین شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران و نرخ دلار اسمی : مبتنی بر آزمون علیت نامتقارن کارآ | ||
| اقتصاد و الگو سازی | ||
| دوره 16، شماره 2 - شماره پیاپی 62، شهریور 1404، صفحه 135-170 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48308/jem.2026.242113.2013 | ||
| نویسندگان | ||
| سید محمد میثم میرفندرسکی1؛ سعید صمدی* 2 | ||
| 1اقتصاد/ دنشگاه اصفهان | ||
| 2دانشیار گروه اقتصاد دانشگاه اصفهان | ||
| چکیده | ||
| آزمونهای علیت نامتقارن در حوزههای مختلف علمی بهطور فزایندهای گسترش یافتهاند، این آزمونها بهتر میتوانند رفتار واقعی متغیرهای اقتصادی را منعکس کنند. در بسیاری از روابط اقتصادی، واکنش متغیرها نسبت به شوکهای مثبت و منفی یکسان نیست و نادیده گرفتن این ناهمگونی میتواند منجر به استنتاجهای نادرست شود. از همینرو، تحلیل نامتقارن روابط علی بهویژه در بازارهای مالی اهمیت دارد، چرا که سرمایهگذاران و سیاستگذاران ممکن است نسبت به اخبار مثبت و منفی واکنشهای متفاوتی نشان دهند. در این پژوهش، با استفاده از آزمون علیت نامتقارن کارا مبتنی بر روش مدلهای ظاهرا نامرتبط (RUS)، شوکهای مثبت و منفی انباشته در نرخ رشد شاخص بورس و نرخ رشد ارز استخراج و سپس روابط علیتی میان آنها بررسی شده است. برای برآورد کارا، از رویکرد رگرسیونهای ظاهراً نامرتبط (RUS) استفاده شده است چرا که رویکردهای رایج برای آزمونهای علیت مبتنی بر سیستم خودرگرسیونی برداری است که محدودیت اصلی این رویکرد، وجود همبستگی میان مؤلفههای مثبت و منفی است که نتیجه آن برآوردهای غیرکارآ خواهد بود. همچنین برای آزمون علیت نامتقارن، آزمون والد بهکار گرفته شد. یافتههای تحقیق نشان میدهد که رابطه علی از نرخ ارز به بورس بهطور معناداری نامتقارن است، بهگونهای که شوکهای مثبت و منفی ارزی اثرات متفاوتی بر بازار سهام برجای میگذارند. در حالیکه رابطه معکوس از بورس به ارز فاقد شواهد قوی از نامتقارن بودن است. این نتایج بیانگر آن است که بازار ارز نقش محوری در انتقال شوکها به بورس دارد و واکنش بازار سهام به ماهیت مثبت یا منفی این شوکها حساس است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آزمون علیت نامتقارن کارآ؛ الگوی ظاهرا نامرتبط (SUR)؛ شاخص بورس تهران و نرخ دلار | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Analyzing the Interactive Relationship between the Tehran Stock Exchange Index and the Nominal Dollar Exchange Rate: An Application of the Asymmetric Causality Test | ||
| نویسندگان [English] | ||
| seyed mohmmad meisam mirfendereski1؛ saeed samadi2 | ||
| 1economic, university of esfahan | ||
| 2Associate Professor, Department of Economics, University of Isfahan | ||
| چکیده [English] | ||
| Asymmetric causality tests have increasingly expanded across various scientific fields, as they can better reflect the actual behavior of economic variables. In many economic relationships, the response of variables to positive and negative shocks is not identical, and ignoring this heterogeneity may lead to misleading inferences. Therefore, asymmetric causality analysis is particularly important in financial markets, where investors and policymakers may react differently to positive and negative news. In this study, using the efficient asymmetric causality test based on the Seemingly Unrelated Regression (SUR) approach, the accumulated positive and negative shocks in the growth rate of the stock market index and the exchange rate were extracted, and the causal relationships between them were examined. The SUR approach was employed for efficient estimation, as the conventional Vector Autoregression (VAR)-based causality tests suffer from the main limitation of correlation between positive and negative components, which leads to inefficient estimates. Moreover, the Wald test was used to test asymmetric causality. The findings indicate that the causal relationship from the exchange rate to the stock market is significantly asymmetric, implying that positive and negative exchange rate shocks have different impacts on the stock market. In contrast, the reverse relationship from the stock market to the exchange rate shows no strong evidence of asymmetry. These results suggest that the foreign exchange market plays a central role in transmitting shocks to the stock market, and that the stock market’s reaction is sensitive to the positive or negative nature of these shocks. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Efficient Asymmetric Causality Test, Seemingly Unrelated Regression (SUR) Model, Tehran Stock Exchange Index, Exchange Rate | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 193 |
||