شیمی مگنتیت و پیریت کانسار مس پورفیری کوه-کپوت، بخش جنوبی کمان ماگمایی ارومیه- دختر، شمال بم، استان کرمان | ||
| پژوهشهای دانش زمین | ||
| دوره 16، شماره 3 - شماره پیاپی 63، شهریور 1404، صفحه 91-112 اصل مقاله (1.73 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48308/esrj.2025.239628.1273 | ||
| نویسندگان | ||
| علیرضا زراسوندی* 1؛ نسیم حقیقت جو1؛ نادر تقی پور* 2؛ محسن رضایی1؛ محمد امیری حسینی3 | ||
| 1گروه زمینشناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز،اهواز ایران | ||
| 2دانشکده علوم زمین، دانشگاه دامغان،دامغان، ایران | ||
| 3شرکت معدنی و صنعتی گلگهر، کرمان، ایران | ||
| چکیده | ||
| مقدمه ذخایر پورفیری معمولاً با ماگماهای کالکآلکالن تا آلکالن همراه هستند (Seedorff et al, 2005). وجود ماگماهای اکسیدان برای انتقال موثر مس، طلا و مولیبدن همراه با گوگرد از گوشته دگرسانشده به پوسته بالایی ضروری هستند (Richards, 2015). سیالات گرمابی آزاد شده از ماگما، به ویژه با ترکیب حدواسط، مجموعهای از رگههای کوارتز حاوی مگنتیت و کمپلکسهای دگرسانی پتاسیک را در داخل و اطراف تودههای نفوذی تشکیل میدهند (Holliday and Cooke, 2007). مگنتیت یک کانی ردیاب برای ذخایر پورفیری است (Cooke et al, 2020). حضور مگنتیت اولیه به صورت درشتبلور و یا فازهای موجود در زمینهی سنگ نشاندهندهی حالت اکسیدان ماگماها است. تشکیل مگنتیت گرمابی در ذخایر پورفیری شامل واکنش بین آهن دو ظرفیتی و آب یا سولفات است که منجر به کاهشpH و فوگاسیته اکسیژن در سیال شده که موجب تهنشست پیریت میشود (Sun et al, 2013). با توجه به مطالعات انجام شده روی این کانی مشخص شد که مگنتیتهای گرمابی دارای مقادیر بالایی از فاکتور Mg-Mn هستند، درحالیکه مگنتیت آذرین میتواند توسط مقادیر بالایی از Co،Ni و V تشخیص داده شوند (Nadoll et al, 2012). برخی از مطالعات با تمرکز روی شیمی عناصر کمیاب مگنتیت، به عوامل موثر بر تفاوتهای ترکیبی در اکسید آهن و کانهزایی مگنتیت پرداخته است (Pisiak et al, 2017). همچنین نقش پیریت بعنوان نشانگر تغییرات ترکیب سیال در ذخایر پورفیری اثبات شده است (Reich et al, 2013). بنابراین تغییر در شرایط فیزیکوشیمیایی سیال گرمابی و پایداری گرماپویایی مجموعههای کانیایی تغییراتی را در محتوای عناصر کمیاب سنگمعدن و سولفیدهای گانگ (در اینجا پیریت) ایجاد میکند. هدف این مطالعه بررسی ترکیب عناصر کمیاب مگنتیت آذرین و گرمابی و پیریت با استفاده از تجزیه ریزکاونده الکترونی (EMPA) در زون دگرسانی پتاسیک، پروپیلیتیک و فیلیک و بررسی تغییرات شرایط تشکیل این کانیها در کانسار مس پورفیری کوه-کپوت است. مواد و روشها بهمنظور انجام مطالعات سنگشناسی، کانیشناسی و آزمایش شیمی کانیها، نمونهبرداری از مغزههای حفاری واحد کوارتزدیوریت (نمونههای شماره NT-6-729 و NT-3-583) و میکرودیوریت (نمونه شماره NT-4-638) انجام شد. در این مرحله، نمونههای عمقی مگنتیت، از زون پتاسیک انتخاب گردید؛ همچنین از نمونهی سطحی میکرودیوریت در زون پروپیلیتیک (NT-S-26) نمونهی نمایندهای برای تجزیه ریزکاونده الکترونی انتخاب شد. پس از تهیه مقاطع نازک- صیقلی از نمونهها، آنالیز نمونهها در دانشگاه مونتان لئوبن کشور اتریش با دستگاه ریزکاونده الکترونی Superprobe Jeol JXA 8200 بهمنظور تعیین شیمی مگنتیت انجام شد، همچنین توسط همین دستگاه تصاویر BSE از نمونهها حاصل شد. مقادیر اندازهگیری شده به صورت درصد وزنی با استفاده از نرم افزار Integrated Jeol Software دستگاه ذکر شده به صورت درصد وزنی محاسبه شد. بهمنظور انجام مطالعات EMPA بر روی نمونههای پیریت از رگههای کوارتز+ پیریت نمونهی NT-3-195 از زون دگرسانی فیلیک کوارتزدیوریت انتخاب شد و از استانداردهای پیریت برای اندازهگیری مقادیرCu ،Fe و S استفاده شد. برای سایر عناصر مانند Au، Te، Zn، Ag، Se، As و Co از دستگاه Jeol JXA 8200 Superprobe استفاده شد. بمنظور تهیه نقشه عنصری WDS کانیهای پیریت و مگنتیت، از همین دستگاه (Superprobe Jeol JXA 8200) استفاده شد. نتایج و بحث بر اساس دادههای بدست آمده از آنالیز مگنتیت مقادیر عناصر V، Ti،Fe وAl در نمونهها از سایر عناصر بیشتر است و مقادیر Mg، Pt، Co، Ca، Ni، Mo، Cu و Pt اغلب کمتر از حد تشخیص است. مقادیر Fe در مگنتیتها دارای دامنهایی از 88/40 تا 92/68 درصد وزنی است. مقدار میانگین (درصد وزنی) آهن در نمونههای کوارتزدیوریت بارور معادل 244/67 میباشد که تقریباً مشابه با سایر ذخایر مس پورفیری در کمان ماگمایی ارومیه- دختر در ایران است. بیشترین میزان Al معادل 318/0 و کمترین مقدار معادل 087/0 درصد وزنی است. بیشترین میزان V معادل 722/2 و کمترین میزان معادل 181/0 درصد وزنی است و در رابطه با Ti بیشترین میزان معادل 66/20 درصد وزنی و کمترین میزان آن معادل 060/0 درصد وزنی است. مقادیر میانگین V در نمونههای کوارتز دیوریت کانسار مس پورفیری کوه-کپوت معادل 229/0 درصد وزنی میباشد که در مقایسه با مقادیر V سایر ذخایر مس پورفیری کمان ماگمایی ارومیه- دختر تطابق خوبی را نشان میدهد. نمونهی میکرودیوریت در نقطهی NT-S-26 An4 همزمان نشاندهندهی بیشترین میزان تیتانیم (661/20 درصد وزنی) و کمترین میزان آهن (880/40 درصد وزنی) است. کانیهای پیریت مورد بررسی دربردارندهی طیف گستردهای از عناصر کمیاب در ساختار خود هستند، از این میان عناصر Pb، Zn، S، As، Fe و Cu از اهمیت بیشتری برخورددار میباشند. میانگین درصد وزنی گوگرد 21/54 و آهن 44/46 درصد وزنی میباشد. میانگین عناصر آرسنیک و مس به ترتیت معادل 0193/0 و 0063/0 درصد وزنی اندازهگیری شده است. تغییرات مقادیر آهن و گوگرد که اجزای اصلی سازنده پیریت هستند به ترتیب دارای دامنهایی از 017/46 تا 95/46 درصدوزنی و 74/54 تا 56/53 درصد وزنی میباشند. مقادیر عناصر Pt، Ti، Os و Co در اکثر نقاط کمتر از حد تشخیص دستگاه است. میزان عناصر اصلی آهن و گوگرد در پیریتهای کانسار مس کوه- کپوت مشابه با سایر ذخایر مس پورفیری در کمان ماگمایی ارومیه- دختر میباشد. در نمودار وانادیوم در مقابل تیتانیم نمونههای مگنتیت مربوط به کوارتزدیوریت در محدودهی مشترک مگنتیتهای گرمابی و ماگمایی با تمایل به سمت ناحیه ماگمایی قرار گرفتهاند و نمونهی میکرودیوریت در مرز ناحیهی مگنتیت ماگمایی قرار دارد. با استفاده از نمودار V/Ti در مقابل Fe مشخص میشود که نمونههای مربوط به کوارتزدیوریت دچار تعادل مجدد شدهاند که میتواند ناشی از توسعه رخداد زون دگرسانی پتاسیک و حضور مراحل ادامهداری از خروج سیال گرمابی در ضمن این دگرسانی باشد. نتایج ترسیم دادههای مگنتیت بر روی نمودار Mg+Al+Si در مقابل Ti برای هر دو سری مگنتیت نشان میدهد که طی تشکیل و تبلور مگنتیت رخداد برهمکنش قابل توجهی بین سیال ماگمایی و سنگ دیواره رخ نداده است. مطالعات نشان داده است که میزان وانادیم در مگنتیت از مهمترین شاخصههای سنجش فوگاسیتهی اکسیژن ((fO2 ماگما یا سیال گرمابی در ضمن تبلور مگنتیت میباشد (Nadoll et al, 2014; Knipping et al, 2015). در شرایط fO2 بالاتر مگنتیتها فاقد میزان بالایی از وانادیم هستند (Canil and Lacourse, 2020). این میزان از تغییر ناشی از ترجیح قرارگیری V+3 در ساختار مگنتیت بهجای V+4 و V+5 در شرایط احیاء میباشد. مقادیر وانادیم همچنین میتواند تحت تاثیر دما و واکنش سیال گرمابی و سنگ دیواره در حین تبلور مگنتیت باشد (Knipping et al, 2015; Zarasvandi et al, 2023b). کانهنگاری مگنتیتهای منطقهی کوه-کپوت بعلاوه شیمی این کانی در زون پتاسیک نشاندهندهی رخداد کانهزایی در شرایط اکسیدان است، این مشاهدات بهصورت رخداد حاشیه هماتیتی در دانههای مگنتیت است. وجود این حاشیه بطور معمول نشاندهندهی ماگماتیسم با شرایط اکسیداسیون در محدودهی بافر مگنتیت- هماتیت است (Liang et al, 2009). از سوی دیگر حضور فراوان و دانه پراکندهی مگنتیت در زمینه سنگ و رگههای کانهزایی مس قابل توجه هستند. همچنین رخداد پراکنده و پاراژنز انیدریت با مگنتیت بعنوان یک کانی سولفاتی نشاندهندهی رخداد ماگماتیسم با فوگاسیته بالای اکسیژن است. پیریت در طیف وسیعی از ذخایر گرمابی بعنوان یک کانی معمول حضور دارد. تهنشست این کانی میتواند بهطور موثری کنترل کنندهی تفکیک طیف گستردهای از عناصر کمیاب با اهمیت اقتصادی و زیستمحیطی باشد (Large et al, 2009). در حالی که As بعنوان یک عنصر محدود ساختاری در پیریت وجود دارد، Cu و Au میتواند هم بهصورت محلول جامد و هم به صورت میکرو تا نانو ذرات کالکوپیریت و طلا (یا تلوریدهای طلا) در پیریت ایجاد شوند. غلظت آرسنیک در نمونههای پیریت بطور میانگین برابر 019/0 درصد وزنی میباشد، همبستگی تقریبا مثبت میان S و Asدر نمونههای پیریت نشاندهندهی عدم جانشینی آرسنیک بهجای سولفور میباشد، این شرایط میتواند به حضور یک محیط اکسیدان اشاره داشته باشد که در آن آرسنیک بهصورت As+3 حضور دارد (Reich et al, 2013). عدم همبستگی قطعی میان Fe و Cu در نمونههای پیریت نشاندهندهی نبود جانشینی Cu+2 در ساختار پیریت در جایگاه Fe+2 است که این احتمال وجود دارد بسیاری از Cu موجود در پیریت از نظر ساختاری محدود شده بهصورت جایگزین آهن در جایگاههای هشتوجهی باشند که میتواند ناشی از وجود آرسنیک، استیبنیت و کبالت در ساختار پیریت باشد. نتیجهگیری در این مطالعه برای نخستین بار شیمی کانیهای مگنتیت و پیریت کانسار مس پورفیری کوه-کپوت مورد مطالعه قرار گرفته است. مطالعات بر روی دو سری توده نفوذی کوارتز دیوریت و میکرودیوریت دایک مانند انجام گرفته است. اهمیت مطالعهی این کانهها در شناخت شرایط فیزیکوشیمیایی تشکیل کانسار در زمان تبلور مگنتیت و پیریت میباشد. نتایج بدست آمده از تجزیه ریزکاونده الکترونی نشان داد که کانیها از نظر فراوانی عنصری انطباق خوبی با دیگر ذخایر مس پورفیری کمان ماگمایی ارومیه-دختر دارند. مگنتیتهای مورد مطالعه در کانسار مس پورفیری کوه-کپوت از نوع ماگمایی و تعادل مجدد یافته و دما بالا (بیش از 500 درجه سانتیگراد) هستند. مطالعات شیمی مگنتیت از منظر زایشی، نشاندهندهی کانسار کوه-کپوت در ناحیه ذخایر پورفیری است. مقایسه دو سامانه ماگمایی کوارتز دیوریتی و میکرودیوریتی به طور مشخص یک ماگماتیسم بارورتر کوارتزدیوریتی در زون پتاسیک و یک سامانهی پروپیلیتیک هم دما و با شواهد کانهزایی ضعیف برای نفوذی میکرودیوریت نشان میدهد. در این سامانهی ماگمایی- گرمابی رخداد فراوان انیدریت و مارتی-تی شدن مگنتیت از جمله شواهد یک شرایط fO2 بالا در سیستم ماگمایی منطقه است. نتایج مطالعات کانی پیریت بر حضور As+3 در ساختار پیریت به صورت میکرو تا نانوذرات پراکنده دلالت میکند که منطبق بر شرایط اکسیدان تشکیل کانی میباشد. رخداد مس در کانی پیریت بهصورت مس جایگزین آهن در جایگاههای هشتوجهی و بهصورت میکرو ذرات کالکوپیریت است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دگرسانی پتاسیک؛ شیمی مگنتیت و پیریت؛ کمان ماگمایی ارومیه-دختر؛ کانسار مس پورفیری کوه-کپوت | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Magnetite and pyrite chemistry of the Kuh-e-Kapout porphyry copper deposit, southern part of the Urumieh-Dokhtar magmatic arc, north of Bam, Kerman province | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Alireza Zarasvandi1؛ Nasim Haghighat jou1؛ nader taghipour2؛ mohsen rezaei1؛ Mohammad Amiri hoseini3 | ||
| 1Department of Geology, Faculty of Earth Science, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran | ||
| 2Faculty of Earth Science, Damghan University, Damghan, Iran | ||
| 3Golgohar Mining and Industrial Company, Kerman, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Introduction Porphyry deposits are commonly associated with calc-alkaline to alkaline magmas (Seedorff et al, 2005). Oxidized magmas are essential for efficiently transporting copper, gold, molybdenum, and sulfur from the metasomatized mantle to the upper crust (Richards, 2015). Hydrothermal fluids released from magmas, particularly those of intermediate composition, form a series of magnetite-bearing quartz veins and potassic alteration complexes within and around intrusive rocks (Holliday and Cooke, 2007). Magnetite is an indicator mineral for porphyry deposits (Cooke et al, 2020). The presence of primary magnetite as phenocrysts or groundmass phases indicates the oxidized state of the magmas. The formation of hydrothermal magnetite in porphyry deposits involves the reaction between ferrous iron and water or sulfate, and leads to a decrease in pH and oxygen fugacity in the fluid, which causes pyrite precipitation (Sun et al, 2013). Studies on this mineral found that hydrothermal magnetites have high values of the Mg-Mn factor, in contrast, igneous magnetite can be distinguished by high values of Co, Ni, and V (Nadoll et al, 2012). Some studies focusing on the chemistry of trace elements of magnetite have indicating the factors affecting compositional differences in iron oxide and mineralization (Pisiak et al, 2017). The role of pyrite as an indicator of fluid composition changes in porphyry deposits has also been used (Reich et al, 2013). Therefore, changes in the hydrothermal fluid's physicochemical conditions and the mineral assemblages' thermodynamic stability cause in changes in the trace element content of the ore and gangue sulfides (here, the pyrite). The aim of this study is to investigate the trace element composition of igneous and hydrothermal magnetite and pyrite using electron microprobe analysis (EMPA) in the potassic, propylitic, and phyllic alteration zones and to investigate changes in the formation conditions of these minerals in the Kuh-e-Kapout porphyry copper deposit. Materials and Methods In order to petrological, mineralogical and chemical mineral studies, sampling was carried out from the cores of the quartz diorite unit (samples number NT-6-729 and NT-3-583) and microdiorite (sample number NT-4-638). At this stage, deep magnetite samples were selected from the potassic zone; also, a representative sample for electron microprobe analysis was selected from the surface microdiorite sample in the propylitic zone (NT-S-26). After preparing thin-polished sections of the samples, the samples were analyzed at the University of Leuven, Austria, with an EMPA Superprobe Jeol JXA 8200 electron microscope to determine the chemistry of magnetite. BSE images of the samples were also obtained using the same device. The measured values were calculated as weight percent using the Integrated Jeol Software of the aforementioned device. In order to perform EMPA studies on pyrite samples from quartz + pyrite veins, sample NT-3-195 of the quartz-diorite in phyllic alteration zone was used. Standards of pyrite were used to measuring Cu, Fe, and S. For other elements such as Au, Te, Zn, Ag, Se, As, and Co, the Jeol JXA 8200 device was used. The same device (Jeol JXA 8200) was used to prepare the WDS elemental map of pyrite and magnetite minerals. Results and Discussion Based on the data obtained from magnetite analysis, the amounts of Fe, Ti, V, and Al in the samples are higher than other elements, and the amounts of Cu, Mo, Ni, Ca, Co, Pt, Mg, and Pt are often lower than the detection limit. The Fe values range is between 40.88 to 68.92 wt%. The Fe average value (weight percent) in the fertile quartz diorite samples are 67.244, which is approximately similar to other porphyry copper deposits in the Urumieh-Dokhtar magmatic arc in Iran. The highest Al value is 0.318, and the lowest is 0.087 wt%, the highest V value is 2.722 wt%, the lowest is 0.181 wt%, and about Ti, the highest value is 20.66 wt%, and the lowest is 0.060 wt%. The microdiorite sample point the average V values in quartz diorite samples from the Kuh-e-Kapout porphyry copper deposit is 0.229 wt%, which is in good agreement with the V values of other porphyry copper deposits in the Urumieh-Dokhtar magmatic arc. NT-S-26 An4 simultaneously shows the highest titanium content (20.661 wt%) and the lowest iron content (40.880 wt%). Studied pyrite minerals contain a wide range of trace elements in their structure, Cu, Fe, As, S, Zn, and Pb are more important. The average weight percentage of sulfur is 21.54, and iron is 44.46. The average value of arsenic is 0.0193, and the average value of copper is 0.0063. The range of variation in the amounts of iron and sulfur, which are the main components of pyrite, is from 46.07-46.95 and 53.56-54.74 wt%, respectively. The amounts of Co, Os, Ti, and Pt elements are below the detection limit in most points. The amounts of major elements, iron, and sulfur, in the pyrites of the Kuh-e-Kapout copper deposit, are similar to other porphyry copper deposits in the Urumieh-Dokhtar magmatic arc. In the vanadium versus titanium diagram, the magnetite samples of quartz diorite are located in the hydrothermal and magmatic magnetites zones with a tendency towards the magmatic zone, and the microdiorite sample is located at the border of the magmatic magnetite zone. Using the V/Ti-Fe diagram, determined that the quartz-diorite samples reequilibrated, which could be due to the development of the potassic alteration zone and the presence of continuous stages of hydrothermal fluid exsolved during this alteration. The results of the magnetite data plot on the Mg+Al+Si vs. Ti diagram for both magnetite series indicate that no significant interaction between the magmatic fluid and the wall rock occurred during the formation and crystallization of magnetite. Studies shown that the amount of vanadium in magnetite is one of the most important indicators for measuring the oxygen fugacity (fO2) of magma or hydrothermal fluid during magnetite crystallization (Nadoll et al, 2014; Knipping et al, 2015). At higher fO2 conditions, the magnetites do not have high levels of vanadium (Canil and Lacourse, 2020). This change is due to the preference of V+3 in the magnetite structure over V+4 and V+5 in the under reduced conditions. Vanadium levels can also be affected by temperature and the reaction of the hydrothermal fluid and wall rock during magnetite crystallization (Knipping et al, 2015; Zarasvandi et al, 2023b). The petrography of the Kuh-e-Kapout magnetites and the chemistry of this mineral in the potassic zone indicate that mineralization occurred under oxidizing conditions. This observation is reflected in the occurrence of hematite rims in magnetite grains. This rim ty pically indicates magmatism with oxidizing conditions in the magnetite-hematite buffer zone (Liang et al, 2009). On the other hand, the abundance and presence of scattered magnetite grains in the groundmass and copper mineralization veins are significant. Also, the scattered occurrence and paragenesis of anhydrite with magnetite as a sulfate mineral indicate the occurrence of magmatism with high oxygen fugacity. Pyrite is a common mineral in a wide range of hydrothermal deposits. Its deposition can effectively control the segregation of a wide range of economically and environmental importance trace elements (Large et al, 2009). While As is a structurally limited element in pyrite, Cu and Au can occur both in solid solution and as micro to nanoscale chalcopyrite and Au (or Au-tellurides) in pyrite. The averages concentration of arsenic in pyrite samples is 0.019%, and the nearly positive correlation between S and As in pyrite samples indicates that arsenic is not substituted sulfur, which may indicate the presence of an oxidizing environment in which arsenic is present as As+3. The lack of definitive correlation between Fe and Cu in pyrite samples indicates the lack of Cu+2 substitution in the pyrite structure at the Fe+2 site, which suggests that much of the Cu in pyrite is structurally replaces Fe in octahedral sites, which could be due to the presence of As, Sb, and Co in the pyrite structure. Conclusion In this study, the chemistry of magnetite and pyrite minerals of the Kuh-e-Kapout porphyry copper deposit were studied for the first time. Studies have been done on two series of quartz diorite and microdiorite dike-like intrusions. Studying on these minerals is important to understanding the physicochemical conditions of the deposit formation during the crystallization of magnetite and sulfide minerals. The data obtained from the EPMA showed that the minerals have a good agreement with other porphyry copper deposits of the Urumieh Dokhtar magmatic arc in terms of elemental abundance. The magnetites studied in Kuh-e-Kapout porphyry copper deposit are magmatic type and re-equilibrated and have high temperatures (more than 500 ° C). Studies on magnetite chemistry indicate that in tetms of genesis, Kuh-e-Kapout deposit is located in the porphyry deposit area. A comparison of the two magmatic systems of quartz diorite and microdiorite specifically shows a more fertile quartz diorite magmatism in the potassic zone and an isothermal system with weak mineralization evidence in the propylitic zone for the microdiorite intrusion. In this magmatic-hydrothermal system, the abundant occurrence of anhydrite and martitization of magnetite is evidence of a high fO2 condition in the magmatic system of the region. The results of study on pyrite mineral indicate the presence of As+3 in the pyrite structure in the form of dispersed micro to nanoparticles, which is consistent with the oxidant conditions of mineral formation. The occurrence of copper in pyrite is in the form of replaces Fe in octahedral sites and in the form of chalcopyrite micro particles. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Potassic alteration, Magnetite and Pyrite chemistry, Urumieh-Dokhtar magmatic arc, Kuh-e-Kapout porphyry copper deposit | ||
| مراجع | ||
|
Aghanabati, A., 2000. The main sedimentary-structural basins of Iran. Geological Survey of Iran, Tehran (In Persian). Alavi, M., 2007. Structures of the Zagros fold-thrust belt in Iran. American Journal of science, v. 307(9), p. 1064-1095, DOI: 10.2475/09.2007.02 Audétat, A. and Simon, A.C., 2012. Magmatic controls on porphyry copper genesis. https://doi.org/10.5382/SP.16.21 Babazadeh, S., Ghorbani, M.R., Cottle, J.M. and Bröcker, M., 2019. Multistage tectono‐magmatic evolution of the central Urumieh–Dokhtar magmatic arc, south Ardestan, Iran: Insights from zircon geochronology and geochemistry. Geological Journal, v. 54(4), p. 2447-2471. https://doi.org/10.1002/gj.3306 Berberian, F., Muir, I., Pankhurst, R. and Berberian, M., 1982. Late Cretaceous and early Miocene Andean-type plutonic activity in northern Makran and Central Iran. Journal of the Geological Society, v. 139(5), p. 605-614. https://doi.org/10.1144/gsjgs.139.5.0605 Boutroy, E., Dare, S.A., Beaudoin, G., Barnes, S.J. and Lightfoot, P.C., 2014. Magnetite composition in Ni-Cu-PGE deposits worldwide: application to mineral exploration. Journal of Geochemical Exploration, v. 145, p. 64-81. https://doi.org/10.1016/j.gexplo.2014.05.010 Canil, D. and Lacourse, T., 2020. Geothermometry using minor and trace elements in igneous and hydrothermal magnetite. Chemical Geology, v. 541, p. 119576. https://doi.org/10.1016/j.chemgeo.2020.119576 Cooke, D.R., Agnew, P., Hollings, P., Baker, M., Chang, Z., Wilkinson, J.J. and Thompson, J., 2020. Recent advances in the application of mineral chemistry to exploration for porphyry copper–gold–molybdenum deposits: detecting the geochemical fingerprints and footprints of hypogene mineralization and alteration. Geochemistry: Exploration, Environment, Analysis, v. 20(2), p. 176-188. 10.1144/geochem2019-039. Dare, S.A., Barnes, S.J., Beaudoin, G., Méric, J., Boutroy, E. and Potvin-Doucet, C., 2014. Trace elements in magnetite as petrogenetic indicators. Mineralium Deposita, v. 49, p. 785-796. https://doi.org/10.1007/s00126-014-0529-0. Dupuis, C. and Beaudoin, G., 2011. Discriminant diagrams for iron oxide trace element fingerprinting of mineral deposit types, Mineralium Deposita, v. 46, p. 319-335. https://doi.org/10.1007/s00126-011-0334-y Haggerty, S., 1976. Opaque mineral oxides in terrestrial igneous rocks. Oxide minerals. Short course notes, 3. Washington DC, p. 101-300. 10.4236/wjnst.2024.142008 Harris, A.C. and Golding, S.D., 2002. New evidence of magmatic-fluid–related phyllic alteration: Implications for the genesis of porphyry Cu deposits. Geology, v. 30(4), p. 335-338. https://doi.org/10.1130/0091-7613(2002)030. Heinrich, C.A., 2007. Fluid-fluid interactions in magmatic-hydrothermal ore formation. Reviews in Mineralogy and Geochemistry, v. 65(1), p. 363-387. https://doi.org/10.2138/rmg.2007.65.11. Holliday, J. and Cooke, D., 2007. Advances in geological models and exploration methods for copper±gold porphyry deposits. Ore Deposits and Exploration Technology, v. 53, p. 791-809. Huang, X.W., Sappin, A.A, Boutroy, É., Beaudoin, G. and Makvandi, S., 2019. Trace element composition of igneous and hydrothermal magnetite from porphyry deposits: Relationship to deposit subtypes and magmatic affinity. Economic Geology, v. 114(5), p. 917-952. https://doi.org/10.5382/econgeo.4648. John, D.A., Ayuso, R.A., Barton, M.D., Blakely, R.J., Bodnar, R.J., Dilles, J.H. and Vikre, P.G., 2010. Porphyry copper deposit model. Chapter B of Mineral deposit models for resource assessment: US Geological Survey Scientific Investigations Report, 169 p. Knipping, J.L., Bilenker, L.D., Simon, A.C., Reich, M., Barra, F., Deditius, A.P. and Munizaga, R., 2015. Trace elements in magnetite from massive iron oxide-apatite deposits indicate a combined formation by igneous and magmatic-hydrothermal processes. Geochimica et cosmochimica acta, v. 171, p. 15-38. https://doi.org/10.1016/j.gca.2015.08.010. Kusha Madan Consulting Engineers., 2019. Carrying out prospecting, general exploration, and monitoring operations in the northern and southern areas of the Bam area, 337 p. Large, R.R., Danyushevsky, L., Hollit, C., Maslennikov, V., Meffre, S., Gilbert, S. and Thomas, H., 2009. Gold and trace element zonation in pyrite using a laser imaging technique: Implications for the timing of gold in orogenic and Carlin-style sediment-hosted deposits. Economic Geology, v. 104(5), p. 635-668. https://doi.org/10.2113/gsecongeo.104.5.635. Liang, H.Y., Sun, W., Su, W.C. and Zartman, R.E., 2009. Porphyry copper-gold mineralization at Yulong, China, promoted by decreasing redox potential during magnetite alteration. Economic Geology, v. 104(4), p. 587-596. https://doi.org/10.2113/gsecongeo.104.4.587. McInnes, B.I., Evans, N.J., Fu, F.Q. and Garwin, S., 2005. Application of thermochronology to hydrothermal ore deposits. Reviews in Mineralogy and Geochemistry, v. 58(1), p. 467-498. https://doi.org/10.2138/rmg.2005.58.18. Mirzababaei, G., Shahabpour, J., Zarasvandi, A. and Hayatolgheyb, S., 2016. Structural controls on Cu metallogenesis in the dehaj area, kerman porphyry copper belt, Iran: a remote sensing perspective. Journal of Sciences, Islamic Republic of Iran, v. 27(3), p. 253-267. Moradian, A., 1997. Geochemistry, geochronology and petrography of feldspathoid bearing rocks in Urumieh-Dokhtar volcanic belt, Iran. PhD thesis, University of Wollongong. Morey, A.A., Tomkins, A.G., Bierlein, F.P., Weinberg, R.F. and Davidson, G.J., 2008. Bimodal distribution of gold in pyrite and arsenopyrite: Examples from the Archean Boorara and Bardoc shear systems, Yilgarn craton, Western Australia. Economic Geology, v. 103(3), p. 599-614. https://doi.org/10.2113/gsecongeo.103.3.599. Nadoll, P., Angerer, T., Mauk, J.L., French, D. and Walshe, J., 2014. The chemistry of hydrothermal magnetite: A review. Ore Geology Reviews, v. 61, p. 1-32. https://doi.org/10.1016/j.oregeorev.2013.12.013. Nadoll, P., Mauk, J.L., Hayes, T.S., Koenig, A.E. and Box, S.E., 2012. Geochemistry of magnetite from hydrothermal ore deposits and host rocks of the Mesoproterozoic Belt Supergroup, United States. Economic Geology, v. 107(6), p. 1275-1292. https://doi.org/10.2113/econgeo.107.6.1275. Nadoll, P., Mauk, J.L., Leveille, R.A. and Koenig, A.E., 2015. Geochemistry of magnetite from porphyry Cu and skarn deposits in the southwestern United States. Mineralium Deposita, v. 50, p. 493-515. https://doi.org/10.1007/s00126-014-0539-y. Nelson, S.T. and Montana, A., 1992. Sieve-textured plagioclase in volcanic rocks produced by rapid decompression. American mineralogist, v. 77(11-12), p. 1242-1249. Pisiak, L., Canil, D., Lacourse, T., Plouffe, A. and Ferbey, T., 2017. Magnetite as an indicator mineral in the exploration of porphyry deposits: A case study in till near the Mount Polley Cu-Au deposit, British Columbia, Canada. Economic Geology, v. 112(4), p. 919-940. https://doi.org/10.2113/econgeo.112.4.919. Raeisi, D., Mirnejad, H. and Sheibi, M., 2019. Emplacement mechanism of the Tafresh granitoids, central part of the Urumieh–Dokhtar Magmatic Arc, Iran: evidence from magnetic fabrics. Geological Magazine, v. 156(9), p. 1510-1526. 10.1017/S0016756818000766. Reich, M., Deditius, A., Chryssoulis, S., Li, J.W., Ma, C.Q., Parada, M.A. and Mittermayr, F., 2013. Pyrite as a record of hydrothermal fluid evolution in a porphyry copper system: A SIMS/EMPA trace element study. Geochimica et cosmochimica acta, v. 104, p. 42-62. https://doi.org/10.1016/j.gca.2012.11.006. Rezaei, M., 2017. Effective parameters in mineralization potential of economic and subeconomic porphyry copper deposits in Urumieh-Dokhtar magmatic zone: using geochemical and fluid inclusion studies. Ph. D. Thesis, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran. Rezaei, M., Zarasvandi, A. and Basious, S., 2024. Occurrence and chemisltry of magnetite in the Iju porphyry Cu deposit, southern part of Urumieh-Dokhtar magmatic belt. Scientific Quarterly Journal of Geosciences, v. 34(1), p. 129-131. https://doi.org/10.22071/gsj.2023.398882.2092 Richards, J.P., 2015. Tectonic, magmatic, and metallogenic evolution of the Tethyan orogen: From subduction to collision. Ore Geology Reviews, v. 70, p. 323-345. http://dx.doi.org/10.1016/j.oregeorev.2014.11.009. Rivas-Romero, C., Reich, M., Barra, F., Gregory, D. and Pichott, S., 2021. The relation between trace element composition of Cu-(Fe) sulfides and hydrothermal alteration in a porphyry copper deposit: Insights from the Chuquicamata underground mine, Chile. Minerals, v. 11(7), p. 671. https://doi.org/10.3390/min11070671. Schmid-Beurmann, P. and Bente, K., 1995. Stability properties of the CuS 2-FeS 2 solid solution series of pyrite type. Mineralogy and Petrology, v. 53, p. 333-341. DOI: 10.1007/BF01160155. Seedorff, E., Dilles, J.H., Proffett, J.M., Einaudi, M.T., Zurcher, L., Stavast, W.J. and Barton, M.D., 2005. Porphyry deposits: Characteristics and origin of hypogene features. https://doi.org/10.5382/AV100.10. Sun, W.D., Liang, H.Y., Ling, M.X., Zhan, M.Z., Ding, X., Zhang, H. and Wei, Q.R., 2013. The link between reduced porphyry copper deposits and oxidized magmas. Geochimica et cosmochimica acta, v. 103, p. 263-275. https://doi.org/10.1016/j.gca.2012.10.054. Tian, J., Zhang, Y., Gong, L., Francisco, D.G. and Berador, A.E., 2021. Genesis, geochemical evolution and metallogenic implications of magnetite: Perspective from the giant Cretaceous Atlas porphyry Cu–Au deposit (Cebu, Philippines). Ore Geology Reviews, v. 104084, p. 133. https://doi.org/10.1016/j.oregeorev.2021.104084. Ulrich, T., Long, D., Kamber, B. and Whitehouse, M., 2011. In situ trace element and sulfur isotope analysis of pyrite in a Paleoproterozoic gold placer deposit, Pardo and Clement Townships, Ontario, Canada. Economic Geology, v. 106(4), p. 667-686. https://doi.org/10.2113/econgeo.106.4.667 Verdel, C., Wernicke, B.P., Hassanzadeh, J. and Guest, B., 2011. A Paleogene extensional arc flare‐up in Iran. Tectonics, v. 30(3). https://doi.org/10.1029/2010TC002809 Wen, G., Li, J.W., Hofstra, A.H., Koenig, A.E., Lowers, H.A. and Adams, D., 2017. Hydrothermal reequilibration of igneous magnetite in altered granitic plutons and its implications for magnetite classification schemes: Insights from the Handan-Xingtai iron district, North China Craton. Geochimica et cosmochimica acta, v. 213, p. 255- 270. https://doi.org/10.1016/j.gca.2017.06.043. Whitney, D.L. and Evans, B.W., 2010. Abbreviations for names of rock-forming minerals. American mineralogist, v. 95(1), p. 185-187. 10.2138/am.2010.3371. Yin, S., Wirth, R., He, H., Ma, C., Pan, J., Xing, J. and Zhang, X.N., 2022. Replacement of magnetite by hematite in hydrothermal systems: A refined redox-independent model. Earth and Planetary Science Letters, v. 577, 117282. https://doi.org/10.1016/j.epsl.2021.117282. Zarasvandi, A., Haghighatjou, N., Taghipour, N., Rezaei, M., Amiri Hoseini, M. and Zarasvandi, G., 2024. Geochemistry of trace and rare earth elements of the productive intrusions in the Kuh-e-Kapout porphyry copper deposit, Urumieh–Dokhtar magmatic arc. Petrological Journal., v. 15(2), p. 21-54. 10.22108/ijp.2024.141370.1332. Zarasvandi, A., Heidari, M., Rezaei, M., Raith, J., Asadi, S., Saki, A. and Azimzadeh, A., 2019. Magnetite chemistry in the porphyry copper systems of Kerman Cenozoic magmatic arc, Kerman, Iran. Iranian Journal of Science and Technology, Transactions A: Science, v. 43, p. 839-862. https://dx.doi.org/10.1007/s40995-019-00677-6. Zarasvandi, A., Rezaei, M., Adelpour, M. and Parvaneh, H., 2023a. Chemistry of Sericite, Pyrite, and Chalcopyrite in the Phyllic Alteration Zone of the Parkam and Abdar Porphyry Deposits. Scientific Quarterly Journal of Geosciences, v. 33(3), p. 139-158. 10.22071/gsj.2023.351321.2015. Zarasvandi, A., Rezaei, M., Azizi, S., Adelpour, M. and Saki, A., 2023b. Magnetite chemistry in the Dalli porphyry Cu-Au deposit, central Urumieh-Dokhtar Magmatic Arc (UDMA). Journal of Economic Geology, v. 15(1), p. 1-25. 10.22067/econg.2023.77655.1049. https://doi.org/10.22067/econg.2023.77655.1049. Zarasvandi, A., Rezaei, M., Raith, J.G., Pourkaseb, H., Asadi, S., Saed, M. and Lentz, D.R., 2018. Metal endowment reflected in chemical composition of silicates and sulfides of mineralized porphyry copper systems, Urumieh-Dokhtar magmatic arc, Iran. Geochimica et cosmochimica acta, v. 223, p. 36-59. https://doi.org/10.1016/j.gca.2017.11.012. Zarasvandi, A., Rezaei, M., Raith, J.G., Taheri, M., Asadi, S. and Heidari, M., 2023c. Magnetite chemistry of the Sarkuh Porphyry Cu deposit, Urumieh–Dokhtar Magmatic Arc (UDMA), Iran: A record of deviation from the path sulfide mineralization in the porphyry copper systems, Journal of Geochemical Exploration, v. 249, p. 177-213. https://doi.org/10.1016/j.gexplo.2023.107213 Zhao, L., Chen, H., Zhang, L., Li, D., Zhang, W., Wang, C. and Yan, X., 2018. Magnetite geochemistry of the Heijianshan Fe–Cu (–Au) deposit in Eastern Tianshan: Metallogenic implications for submarine volcanic-hosted Fe–Cu deposits in NW China. Ore Geology Reviews, v. 100, p. 422-440. http://dx.doi.org/10.1016/j.oregeorev.2016.07.022.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,063 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,850 |
||