تأثیر دو شیوة تمرینی اجباری و اختیاری و بازی در محیط غنی بر بیان اورکسین A هیپوکمپ در موشهای صحرایی نر نابالغ | ||
| نشریه فیزیولوژی ورزش و فعالیت بدنی | ||
| مقاله 2، دوره 19، شماره 2 - شماره پیاپی 46، تابستان 1405، صفحه 15-31 اصل مقاله (703.58 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48308/joeppa.2025.240281.1371 | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه عرب طاهری زاده* 1؛ بهروز عبدلی1؛ رعنا فیاض میلانی2؛ نرگس نوروزی3 | ||
| 1گروه علوم رفتاری، شناختی و فناوری در ورزش، دانشکده علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| 2گروه علوم زیستی در ورزش، دانشکدۀ علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| 3دانشکدۀ علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| زمینه و هدف: عوامل محیطی میتوانند در دوران کودکی و نوجوانی که مغز در حال شکلگیری و توسعه است، بهعنوان عاملی مؤثر در یادگیری و توسعة عملکردهای شناختی نقش داشته باشند. تنوع فعالیتهای بدنی و تعاملات محیطی نیز میتواند به تنظیم مسیر اورکسینرژیک مغز کمک کند و بهتبع آن بر پاسخهای تنشزا، دریافت غذا و مقدار دریافت انرژی تأثیر بگذارد. اورکسین A، یک نوروپپتید کلیدی است که نقش بسیار مهم و ارزندهای در پیامدهای رفتاری مختلف ایفا میکند. این نوروپپتید بهطور مستقیم بر هر دو مسیر مرکزی و محیطی محور هیپوتالاموس-هیپوفیز- آدرنال تأثیر مستقیم دارد. در دوران رشد مغز، تأثیر عوامل محیطی و سبک زندگی بر توسعة شناختی و عاطفی بیشتر نمایان میشود. برای نمونه محیطهایی که محرکهای متنوع و فعالیتهای چالشبرانگیز را فراهم میکنند، میتوانند به تقویت دستگاه اورکسینرژیک کمک کنند و در نتیجه در بهبود عملکردهای شناختی مؤثر باشند. هدف اصلی این پژوهش، مقایسة تأثیر محیط غنی و شیوههای تمرینی اجباری و اختیاری بر میزان عملکرد دستگاه اورکسینرژیک و در پی آن بررسی پاسخهای اضطرابی در موشهای صحرایی نر نابالغ است. مواد و روشها: در این پژوهش 60 سر موش صحرایی نر نابالغ 12 روزه انتخاب و در چهار گروه 15تایی تمرین اجباری، تمرین اختیاری، بازی در محیط غنیشده و کنترل بهصورت تصادفی جایگزین شدند. پس از آشناسازی و انجام آزمون سرعت بیشینه (25 روزگی، وزن 7±51/43 گرم) گروهها طی سه هفته به روش برگزیده پرداختند. گروه تمرین اجباری شامل ورزش دویدنِ استقامتی روی نوار گردان بود که سه نوبت در روز و شش روز در هفته بهصورت فزاینده اجرا شد. در گروه اختیاری موشهای صحرایی بهصورت نامحدود به چرخ گردان دسترسی داشتند. برای بازی در محیط غنیشده، قفس بزرگی حاوی محرکهای غنی متفاوت (اسباببازی، چرخ گردان و نردبان) فراهم شد. در پایان بافت هیپوکمپ شماری از موشهای صحرایی برای ارزیابی بیوشیمیایی جدا شد. سطح مغزی اورکسین A با استفاده از تکنیک وسترن بلات اندازهگیری شد. سپس گروههای باقیمانده طی آزمون رفتاری میدان باز مورد سنجش قرار گرفتند. از آزمون تحلیل واریانس یکطرفه و بهدنبال آن آزمون تعقیبی بونفرونی بهمنظور سنجش تفاوتهای بینگروهی استفاده شد. نتایج: نتایج آزمون آماری تفاوت معناداری را در میزان اورکسین A هیپوکمپ موشهای صحرایی نابالغ بین گروهها نشان داد که این تفاوت بین گروه تمرین اجباری با گروه کنترل معنادار بود (022/0P=). در آزمون رفتاری میدان باز تفاوت معناداری بین گروهها دیده شد. نتایج نشان داد میزان اضطراب گروههای تمرینی بیشتر از کنترل و در بین گروهها، گروه تمرین اجباری بیشتر از گروه تمرین اختیاری و محیط غنی بود. همچنین تفاوت معناداری در فعالیت حرکتی عمومی بین گروهها دیده نشد. نتیجهگیری: میتوان گفت اگرچه فعالیت بدنی و عوامل محیطی به افزایش میزان اورکسین A در هر سه گروه منجر شد، اما تمرین اجباری نسبت به گروه کنترل تفاوت معناداری داشت. تمرین و فعالیت بدنی به افزایش اورکسین A منجر شد و با تأثیر بر محور HPA به رفتار اضطرابی در موشهای صحرایی نابالغ انجامید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تمرین اجباری و اختیاری؛ دستگاه اورکسینرژیک؛ محیط غنیشده؛ نابالغ؛ هیپوکمپ | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 370 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 307 |
||