مطالعۀ زیارتگاه سلطان میراحمد کاشان و بررسی سیر تحول تاریخی آن | ||
| صفه | ||
| دوره 34، شماره 4 - شماره پیاپی 107، 1403، صفحه 77-106 اصل مقاله (7.23 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48308/soffeh.2024.105149 | ||
| نویسندگان | ||
| حمیدرضا جیحانی* 1؛ محمد مشهدی نوشآبادی2؛ فریده فرمانیان آرانی3 | ||
| 1دانشیار دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| 2دانشیار دانشکدۀ ادبیات و زبانهای خارجی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران | ||
| 3کارشناس ارشد معماری، دانشکدۀ معماری و هنر، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران | ||
| چکیده | ||
| اهداف و پیشینه: هدف در این مقاله شناخت بقعة امامزاده سلطان میراحمد و عرضة پیشنهادی برای سیری در تغییروتحولات تاریخی آن است. این بنا در محلة سلطان میراحمد در خیابان علوی کاشان و در نزدیکی حصار شهر تاریخی و قلعه جلالی واقع شده است. بهنظر میرسد این بنا زمینة شکلگیری مرکز محلة سلطان میراحمد بوده است. بقعه در سال 1321ش و با شماره 325 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قدیمیترین تاریخی که در عناصر معماری بقعه مشاهده میشود به سال 923ق بازمیگردد که بر روی قطعة بهجامانده از دری چوبی نقرشده و تاریخهایی در همین حدود زمانی بر روی کتیبة گنبد و چند جفت در چوبی دیگر قابلمشاهده است. باوجوداین، بهطور دقیق روشن نیست که بنا در چه زمانی شکل گرفته و چگونه توسعه یافته است. علاوهبراین، بنا در طول دهههای اخیر دستخوش برخی مداخلات گشته است. آگاهی از وضعیت اصیل و شناخت ابعاد فضایی آن پیش از انجام هرگونه مداخلهای الزامی است. مواد و روشها: این پژوهش با روش تفسیری ـ تاریخی انجام گرفته و اطلاعات از طریق پیمایش و مطالعة میدانی و رجوع به اسناد و مدارک و متون تاریخی گردآوری شده است. در این تحقیق ابتدا اجزا و عناصر معماری بقعة یادشده و اسناد و مدارک مرتبط مطالعه میشوند و سپس ضمن مقایسة نقشة بنا با نمونههای مشابه، تلاش میشود طرح هستة اصلی شکلگیری بنا بازیابی شود. نتایج و جمعبندی: مطالعات صورتگرفته نشان میدهد که هستة اولیة بنا، شامل گنبدخانهای منفرد، درون گورستان قدیمی شکل گرفته و پس از افزودههایی جزئی، در نیمة اول سدة 10ق توسعه یافته و بهصورت بنایی مفصل و نُهبخشی با گنبدخانهای در میان هشت طاق پیرامونی درآمده است. با اهمیت یافتن صحن و فضاهای باز، در تغییراتی در اوایل سدۀ 12ق، ایوان و صحن به بنا افزوده و بخش مهمی از بقعه گردیدهاند. در همین دوره، برخی طاقچشمههای پیرامون گنبدخانه نیز تخریب و بهصورتی جدید بازسازی شدهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| کاشان؛ دورة صفوی؛ امامزادههای کاشان؛ محلة تاریخی؛ زیارتگاه سلطان میراحمد | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Shrine of Sultan Mir-Ahmad in Kashan and its Historical Evolution | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Hamidreza Jayhani1؛ Mohammad Mashhadi Nooshabadi2؛ Farideh Farmanian Arani3 | ||
| 1Associate Professor, Faculty of Architecture and Urban Planning, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran | ||
| 2Associate Professor, Faculty of Literature and Foreign Languages, University of Kashan, Kashan, Iran | ||
| 3M.Sc. in Architecture, Faculty of Architecture and Art, University of Kashan, Kashan, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Background and objectives: This article aims to study the shrine of Sultan Mir-Ahmad and propose a perspective on its historical changes and transformations. The shrine is in the Sultan Mir-Ahmad neighbourhood on Alavi Street in Kashan, near the historic city walls and the Jalali Castle. This complex may have played a significant role in the development of the Sultan Mir-Ahmad neighbourhood. The earliest date observed in the architectural elements of the shrine is 923 AH (1517 AD), which is inscribed on remains of a wooden door. The dates from the same period can also be seen on the inscriptions of the dome and several other wooden doors. However, it is not clear exactly when the primary core of the monument was originally constructed and how it evolved. Additionally, the complex has undergone some interventions in recent decades. Understanding its original plan and spatial dimensions is essential before undertaking any further modifications. Methods: This study applies a historical interpretive method, and the information gathered through surveys, field studies, and reviews of documents and historical texts. Initially, the study examines the architectural components of the shrine and related documents. Subsequently, by comparing the complex’s plan and especially its main part with similar examples, efforts are made to represent the original core of the building. Results and conclusion: The research indicates that the original core of the complex was a freestanding dome chamber situated within an old cemetery. After minor additions, it was expanded during the first half of the 10th century AH (16th century AD) into a more elaborate structure consisting of a central dome chamber surrounded by eight arches. With the growing importance of the courtyard and open spaces, the building underwent modifications in the early 12th century AH (18th century AD), during which the ivan and the courtyard were added, becoming significant parts of the shrine. During this period, some of the surrounding chambers were also demolished and reconstructed in a new way. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Kashan, Safavid Period, Imamzadeh, Historic Neighbourhood, Boqa of Sultan Mir-Ahmad | ||
| مراجع | ||
|
Aboulfazli, Mohammad. “The Plan of Sultan Mir-Ahmad Tomb in Kashan”. National Organization for Conservation of Historic Monuments of Iran, Technical Office of Kashan, 1974. (In Persian) Azam Vaqefi, SeyyedHussein. Natanz Cultural Heritage. Tehran: Society for the National Heritage of Iran, 2007. (In Persian) Birashk, Soraya. “How the Process of Development and Evolution of the Formation of Kashan City in the Context of History”. in Proceedings of the Congress of the History of Architecture and Urban Planning of Iran, vol. III. Tehran: Cultural Heritage Organization, 1996, 379-399. (In Persian) Ghazbanpour, Jasem. “Aerial Photograph of the Sultan Mir-Ahmad Neighborhood”. Urban Development and Revitalization Organization, 1991. (In Persian) Haji-Qasemi, Kambiz. Ganjnameh: Cyclopaedia of Iranian Islamic Architectural, Volume 12 Imamzadehs and Mausoleum (Part II). Tehran: Shahid Beheshti University Press, 2010. (In Persian) Iran Cultural Heritage Organization. “Pictures Attached to the Registration File of Sultan Mir Ahmad Tomb”. June 21, 1942”. (In Persian) Iran Cultural Heritage Organization. “The Boqa of Shah Yalan’s File Endorsed in Iran’s National Heritage List: No. 13654”. November 6, 2005. (In Persian) Iran Cultural Heritage Organization. “The Sultan Mir-Ahmad Shrine’s File Endorsed in Iran’s National Heritage List: No. 352”. June 21, 1942. (In Persian) Iran Cultural Heritage Organization. “A Descriptive Report of Sultan Amir Ahmad’s Pilgrimage”, in https://sinapress.ir/news/39194/ Iran National Cartographic Center. “Aerial Photographs of Kashan”. Iran, 1956. Jayhani, H., M. Mashhadi Nooshabadi, and S. Aghabeigi. “A Study of Architecture and the Historical Evolution of Ghāyeb Shrine in Kashan”. Kashan Studies, no. 28 (2022): 2-34. (In Persian) Jayhani, H., M. Mashhadi Nooshabadi, H. Oveisi, and A. Zilochian. “A Study on Panjeh Shah Neighborhood Center in Kashan with an Emphasis on the Role of the Shrine and the Surrounding Architectural and Urban Elements”. Kashan Studies, no. 24 (2020): 3-28. (In Persian) Kalantar Zarrabi, A. (Soheil Kashani). History of Kashan (Mirat al-Qāsān). Edited by Iraj Afshar. Tehran: AmirKabir, 1999. (In Persian) Mashhadi Noushabadi, M. and H. Jayhani. “Ghadamgāh-i Imam Ali; In Search of Ilkhanid Turbatkhāneh of Kashan”. Iranian Architectural Studies, no. 18 (2020): 89-112. (In Persian) Mashhadi Nooshabadi, M. and M. Khodadad. “Structural and Symbolic Features of IIranian Toq”. Kashan Studies, no. 14 (2015): 140-182. (In Persian) Meshkooti, Nosratolah. List of Historical Buildings and Archaeological Sites in Iran. Tehran: National Organization for Conservation of Historic Monuments of Iran (Ministry of Culture and Art), 1970. (In Persian) Motamedi, H. Traditional Mourning Rituals of Shi’ayan, vol. 1. Qom: Asr-e Zohour, 1999. (In Persian) Naraqi, Hassan. “Historic Building of Telegraph Office”. Honar va Mardom, no. 29 (1964): 21-25. (In Persian) Naraqi, Hassan. Historical Monuments of Kashan and Natanz. Tehran: Association of Cultural Works and Honors, 2003. (In Persian) SAKMA (https://www.nlai.ir). 429549 (Document No.). Shar va Khaneh Consulting Engineers. The Reconstructed Plan of the Old Kashan, based on studies by Soraya Birashk. Isfahan, 1995. (In Persian) Sharif, A. A Guide to Historical Monuments and Buildings of Kashan. Kashan: Culture and Art Office, 1971. (In Persian) Watson, Oliver. Persian Lustre Ware. London: Faber and Faber, 19 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 539 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 530 |
||