تحلیل عوامل درونی مؤثر بر توسعه کشت در محیط های کنتر ل شد ه: مورد مطالعه گلخانه های استان تهران و البر ز | ||
| فصلنامه علوم محیطی | ||
| مقاله 4، دوره 22، شماره 4، 1403، صفحه 603-624 اصل مقاله (950.63 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48308/envs.2024.1387 | ||
| نویسندگان | ||
| مائده هاتفی1؛ حسین شعبانعلی فمی* 1؛ علی اسدی1؛ امیر علم بیگی2؛ مهناز محمدزاده نصیرآبادی3 | ||
| 1گروه مدیریت و توسعه کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران | ||
| 2گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 3گروه مهندسی آب و مدیریت کشاورزی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: امروز نظام کشت در محیطهای کنترلشده بعنوان روشی پیشرفته و راهی مطمئن برای رونق کشاورزی بخصوص در مناطق کم آب محسوب میشود. در واقع این شیوهی کشت، بطور فزایندهای گسترش یافته و جایگاه مهمی در تامین امنیت غذایی کشورها و اشتغال و معرفی فناوری های نوظهور به بخش کشاورزی دارد. با توجه به گسترش روز افزون این رویکرد تولیدی برای پرورش محصولات اساسی و لزوم هدفمند کردن تحقیق و توسعه و آموزش کاربردی پشتیبان توسعه آن، این مطالعه باهدف بررسی مؤلفههای محیط درونی تاثیر گذار بر توسعه این نظام به اجرا درآمد. مواد و روشها: این پژوهش به روش کمی، میدانی و با روش مصاحبه مبتنی بر ابزار پرسشنامه صورت گرفت. جامعه آماری آن شامل گلخانه داران سبزی و صیفیکار در دو استان تهران و البرز بودند در 2060 واحد گلخانه ای بودند. نمونهگیری بهصورت دومرحلهای انجام شد. حجم نمونه نیز بر اساس فرمول دانیل و با در نظر گرفتن خطای پنج درصد تعداد 310 واحد تعیین شد. در نهایت تعداد 270 پرسشنامه در استان تهران و 50 پرسشنامه در استان البرز تکمیل شد. پس از جمعآوری دادهها، پردازش و تحلیل با استفاده از نرمافزارهای SPSS25 و SmartPLS3 انجام شد. نتایج و بحث: یافتههای بدستآمده از بخش استنباطی تحقیق نشان داد یافته ها نشان داد در بعد مولفه سرمایه انسانی، ویژگیها و نیازهای انسانی برای توسعه نظام کشت در محیط کنترلشده شامل شاخص های دانش، مهارت، نگرش مثبت، داشتن امکانات مالی و فنی، شناخت بازار، و انگیزههای بالا مهم هستند. دسترسی به روشهای مدیریتی نوین، مشاوران علمی و تخصصی و تبادل علمی با متخصصین بینالمللی از مؤثرترین عوامل در این بخش هستند. بر اساس یافته ها سرمایه فنی تولیدکننده دومین مؤلفه تأثیرگذار در توسعه گلخانههاست. در سطح کشور، واحدهای تولیدی از نظر فناوری در سطح ضعیف تا متوسطی قرار دارند. دسترسی به سیستمهای نرمافزاری مالی نوین و فناوریهای هوشمند مدیریتی برای این واحد ها حیاتی است. آموزشهای ترویجی در حمایت از فناوریهای پیشرفته ضروری است تا بهرهوری و مدیریت این واحدها بهبود یابد. بر اساس نتایج سومین مؤلفه تأثیرگذار، سرمای مالی است. مشکلات مالی و نیاز به سرمایه برای کشت در محیط کنترلشده بیشتر از کشت متعارف است، بویژه برای کشاورزان کوچک مقیاس. دسترسی به اعتبارات بانکی، نهادههای ارزان، حمایتهای بیمهای و منابع مالی برای توسعه و هزینههای جاری حیاتی است. بنابراین بهبود دانش تولیدکنندگان درباره اقتصاد کشاورزی و بازارها و حمایت از صنوف کشاورزی برای دسترسی به فناوریهای مناسب توصیه میشود تا پایداری اقتصادی و زیستمحیطی افزایش یابد. طبق یافته ها آخرین مؤلفه تأثیرگذار درونی، سرمایه اجتماعی تولیدکننده است. ارتباط با ناظر فنی و کارشناسان مشاور جهاد کشاورزی بالاترین اهمیت را دارد، در حالی که حمایت کشاورزان پیشرو از تازهواردان این بخش اهمیت کمتری را نشان داد. باید توجه کرد این نظام جدید است و ارتباطات کلیدی آن هنوز بطور کامل شکل نگرفتهاست. بنابراین توسعه سرمایه اجتماعی برای حفظ پایداری این شیوه کشاورزی حیاتی است. نتیجهگیری: با توجه به جدید بودن نظام کشت در محیط کنترلشده و ماهیت نوآورانه آن، قطعاً ویژگیهای خاصی برای تولیدکنندگان و بهرهبرداران درآن مطرح است تا توسعه و انتقال این شیوهی کشت بهدرستی صورت پذیرد. لذا ارتقاء دانش مدیریتی، دانش فنی و تخصصی، ارتقاء درک و اطلاعات تولیدکنندگان این نظام نسبت به ابعاد و ویژگیهای بازارهای محلی، ملی و بینالمللی و نیز توسعه و بهبود روابط درونگروهی تولید کنندگان و ایجاد تشکلهای صنفی این تولیدکنندگان جهت شکلگیری و توسعه سرمایه اجتماعی بعنوان الزامات اساسی برای توسعه آن پیشنهاد میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سرمایه اجتماعی؛ سرمایه مالی؛ سرمایه فنی؛ سرمایه انسانی؛ گلخانه داران | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 8,366 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 6,308 |
||
| تعداد نشریات | 41 |
| تعداد شمارهها | 1,606 |
| تعداد مقالات | 14,098 |
| تعداد مشاهده مقاله | 97,374,926 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 62,066,186 |