مکانیابی فروشگاههای زنجیرهای خردهفروشی با استفاده از روش ترکیبی AHP-TOPSIS بر پایه مجموعههای فازی شهودی بازهای (مورد مطالعه: فروشگاههای زنجیرهای افق کوروش) | ||
| چشمانداز مدیریت صنعتی | ||
| دوره 14، شماره 1 - شماره پیاپی 53، 1403، صفحه 135-159 اصل مقاله (1.22 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48308/jimp.14.1.135 | ||
| نویسندگان | ||
| سیندخت مرتضوی1؛ مهدی سیف برقی* 2 | ||
| 1دانشجوی دکتری، گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. | ||
| 2دانشیار، گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| مقدمه و اهداف: خردهفروشان با توجه به نزدیکی به مصرفکنندگان نهایی و ظرفیت ایجاد بازار از قدرتمندترین عوامل توزیع محصولات هستند. انتخاب مکان فروشگاه خردهفروشی هم از نظر رضایت مشتری و هم سودآوری شرکت در شرایط تغییر بازار و رقابت شدید یک تصمیم استراتژیک و سرمایهگذاری بلندمدت است. هدف از این مطالعه، توسعه روشی برای انتخاب بهترین مکان فروشگاههای خردهفروشی «افق کوروش» از طریق رتبهبندی استراتژیک مکانهای بالقوه فروشگاهها با استفاده از معیارهایی مانند جمعیت، ویژگیهای محل فروشگاه، ملاحظات اقتصادی و رقابت است. روشها: با توجه به افزایش پیچیدگی مسئله انتخاب محل فروشگاه خردهفروشی، تعدد معیارهای تصمیمگیری و همچنین وجود عدمقطعیت در ارزیابی معیارها در انتخاب محل فروشگاه خردهفروشی، از ساختار تصمیمگیری چندمعیاره با رویکرد فازی شهودی بازهای بهره گرفته شده است. اعداد فازی شهودی درواقع توسعه یافته اعداد فازی هستند؛ بهنحویکه در ساختار آنها بهجز درجه عضویت و عدمعضویت، درجه شک و تردید نیز برای هر مقدار در نظر گرفته میشود؛ بهطوریکه مدلسازی عدمقطعیت موجود در ذهن تصمیمگیرنده را بهنحوی بهتری انجام میدهد. در مدل پیشنهادی این مطالعه، پنج معیار شامل هزینه، رقابت، تراکم ترافیک، حجم تردد خودرو، ویژگیهای فیزیکی و مکان فروشگاه از طریق مصاحبه با خبرگان بهعنوان معیارهای اصلی برای انتخاب بهترین مکان فروشگاه خردهفروشی انتخاب شده است. دوازده معیار فرعی شامل هزینه اجاره، هزینه تجهیزات، قدرت رقبا، تعداد رقبا، فاصله تا رقبا، حجم تردد خودرو، حجم تردد عابر پیاده، اندازه فروشگاه، فضای پارکینگ، قرار گرفتن در خیابان اصلی، نزدیکی به مراکز تجاری و نزدیکی به مجتمع مسکونی، برای انتخاب بهترین مکان برای احداث فروشگاه جدید از میان پنج گزینه بالقوه تعیین شده است. با توجه به غیرقطعیبودن معیارها، از اصطلاحات زیانی بهره گرفته شده است. روش ارائهشده، یک روش ترکیبی تجزیهوتحلیل سلسلهمراتبی و روش اولویتبندی با توجه به میزان شباهت به راهحل ایدهآل (AHP-TOPSIS) بر پایه مجموعههای فازی شهودی بازهای است که بهمنظور بررسی معیارها و رتبهبندی گزینههای پیشنهادی مورداستفاده قرار گرفته شدهاست. بهمنظور درنظرگرفتن تردید در انتخاب تصمیمگیرندگان و محاسبه وزن معیارها، از روش AHP بر پایه مجموعههای فازی شهودی بازهای استفاده شده است؛ همچنین اولویتبندی گزینههای پیشنهادی برای احداث فروشگاه جدید خردهفروشی با استفاده از روش TOPSIS محاسبه شده است. در مطالعه موردی موردنظر، منطقه 4 شهرداری تهران بهعنوان یکی از پرجمعیتترین مناطق شهر تهران در نظر گرفته شده است و شرکت فروشگاههای زنجیرهای «افق کوروش» با هدف توسعه فروشگاهها، قصد احداث فروشگاههای جدید در این منطقه را دارد. این منطقه شامل حدود 40 فروشگاه حضوری فعال است که به 2 انبار در تهران تخصیص داده شدهاند. یافتهها و نتیجهگیری: بر اساس نتایج معیار فرعی هزینه اجاره از شاخص کلی هزینه و معیار فرعی نزدیکی به مراکز تجاری از شاخص کلی مکان فروشگاه بهعنوان بااهمیتترین و کماهمیتترین معیار انتخاب شدند؛ همچنین از میان 5 مکان نامزد، مکانهای شماره 4 و 1 بهترتیب دارای بالاترین و پایینترین الویت برای استقرار فروشگاه جدید انتخاب شدند. برای اعتبارسنجی روش پیشنهادی، نتایج ارزیابی گزینهها با روش ترکیبی تجزیهوتحلیل سلسلهمراتبی و ارزیابی حاصلضرب تجمیعی وزنی (AHP-WASPAS) مبتنی بر مجموعههای فازی شهودی بازهای مقایسه شد. در هر دو روش مکان شماره 4 بهدلیل موقعیت مکانی و شرایط رقبا بهعنوان بهترین مکان برای احداث فروشگاه خردهفروشی جدید و مکان شماره 1 بهعنوان نامناسبترین مکان برای احداث فروشگاه جدید خردهفروشی انتخاب شدند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مکانیابی خردهفروشی؛ تصمیمگیری چندمعیاره؛ مجموعههای فازی شهودی؛ تجزیهوتحلیل سلسلهمراتبی؛ واسپاس | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4,587 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 3,023 |
||
| تعداد نشریات | 41 |
| تعداد شمارهها | 1,611 |
| تعداد مقالات | 14,143 |
| تعداد مشاهده مقاله | 97,796,752 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 62,437,025 |