فقه مشروطه: جستاری در زمینههای پیدایش آن | ||
| رهیافتهای سیاسی و بین المللی | ||
| دوره 15، شماره 1 - شماره پیاپی 75، تابستان 1402، صفحه 164-184 اصل مقاله (301.69 K) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48308/piaj.2023.233247.1440 | ||
| نویسندگان | ||
| بهمن زارعی* 1؛ سید صدرالدین موسوی2 | ||
| 1دانشجوی دکتری پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی | ||
| 2هیات علمی پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی | ||
| چکیده | ||
| انقلاب مشروطه یکی از اتفاقهای مهم تاریخ معاصر ایران است که تاثیرات چشمگیری در مناسبات سیاسی و اجتماعی رقم زده و تحولات عینی و ذهنی مهمی به دنبال داشته است. در این انقلاب نخبگان اعم از روشنفکران و علما نقش تعیینکنندهای ایفا کردهاند. از میان نخبگان مذهبی، طیفی از علما با نگاهی مثبت و تعاملگرایانه با دنیای مدرن، مفاهیم سیاسی جدید را که پایههای نظام سیاسی مشروطه را شکل میداد با بهرهگیری از ظرفیتهای مکنون در فقه سیاسی شیعه توجیه دینی کردند و چنان دستگاه فکری تولید کردند که از آن میتوان با نام فقه مشروطه یا فقه دموکراسی یاد کرد. پژوهش پیشرو با استفاده از روش هرمنوتیک زمینهگرای اسکینر ضمن اینکه زوایای آشکار و پنهان این دستگاه فکری را بازخوانی میکند به دنبال پاسخ به این پرسش است که فقه مشروطه درون کدام زمینههای عملی و ایدئولوژیک متولد شده است؟ یافتههای پژوهش نشان میدهد زمینه ایدئولوژیک آن را متون دینی از یک سو و مفاهیم سیاسی جدید از سوی دیگر شکل داده است. درباره زمینه عملی این دستگاه فکری نیز میتوان به استبداد حاکمان قاجار و انقلاب مشروطه بعنوان دو عامل مهم یاد کرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فقه مشروطه؛ انقلاب مشروطه؛ ایران؛ دموکراسی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 20,516 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 54,772 |
||