بررسی تغییرات خود همبستگی فضایی درون دههای پرفشار جنب حاره بر روی ایران طی سالهای 1979 تا 2018 | ||
| پژوهشهای دانش زمین | ||
| دوره 12، شماره 3 - شماره پیاپی 47، 1400، صفحه 185-201 اصل مقاله (1.11 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48308/esrj.2021.101046 | ||
| نویسندگان | ||
| محمود احمدی* 1؛ عنایت اسدالهی2؛ کبری شجاعی زاده1؛ ناهید بازوند1 | ||
| 1گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| 2گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف از این پژوهش بررسی تغییرات خود همبستگی فضایی پرفشار جنب حاره بر روی ایران میباشد. ابتدا دادههای روزانه ارتفاع ژئوپتانسیل تراز 500 هکتوپاسکال طی سالهای 1979 تا 2018 از پایگاه داده (ECMWF) با تفکیک 25/0 در 25/0 درجه استخراج گردید. سپس به چهار دوره ده ساله تقسیم شد. برای بررسی تغییرات خودهمبستگی فضایی از شاخصهای موران جهانی، موران محلی و گتیس – ارد جی و بیضی استاندارد جهت نمایش انحراف پراکندگی نقاط استفاده گردید. نتایج نشان داد براساس شاخص موران جهانی تغییرات پرفشار جنب حاره بر روی ایران حالت خوشهای بالایی دارد. این شاخص مشخص کرد که در تمامی دورهها بر روی نوار شمالی، شمالغربی و شمالشرقی لکه سرد وجود داشته و لکههای داغ بر روی غرب، جنوبغربی و نواحی از جنوب و مرکز کشور وجود دارد. در دوره دوم و سوم توزیع الگوی بیضی استاندارد حالت دایرهای داشته، اما در دوره اول حالت کشده و این حالت در دوره چهارم به حداکثر خود رسیده و حالت شمال غربی – جنوب شرقی پیدا کرده است که بیانگر گسترش بیشتر پرفشار جنب حاره بر روی نواحی غربی و روند افزایشی رو به شمال و عدم گسترش این سامانه بر روی نواحی شرقی ایران میباشد. تغییرات لکههای سرد بر روی ایران روند افزایشی داشته، بهخصوص در دوره چهارم در نواحی شرقی کشور به اوج خود رسیده که حاکی از تغییر وضیعت مکانی لکههای داغ بر روی ایران و گسترش آن به نواحی غرب و شمال در مقایسه با سایر دوره میباشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ایران؛ پرفشار جنب حاره؛ خودهمبستگی؛ شاخص موران جهانی و محلی؛ شاخص لکه داغ | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 17,263 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 7,931 |
||